Ana Sayfa

Risale.mobi

Külliyat'da Ara

Üçüncü menba:

•Lâfzı cihetiyle pek çok ve usul-ü Arabiyece sahih, nazar-ı belâgatte müstahsen, hikmet-i teşriiyeye münasip pek vâsi vücuh ve ihtimâlâtın şümulünden;

•ve mânâ cihetiyle meşârib-i evliya, ezvak-ı ârifîn, mezâhib-i sâlikîn, mesalik-i fukahâ, turuk-u mütekellimînin ihâtasından;

•ve ahkâm cihetiyle hakaik-i ahvâl, desatir-i saadet-i dâreyn, vesâil-i terbiye, revabıt-ı hayat-ı içtimaiyenin istiâbından;

•ve ilmi cihetiyle ulûm-u kevniye, ulûm-u İlâhiyeye istiğrakından;

•ve makasıd cihetiyle muvazenet ve ıttırad ve desatir-i fıtrata mutabakatından neş’et eden câmiiyet-i hârikulâdedir.

Dördüncü unsur: Her asrın derece-i fehim ve edebine ve her asırdaki tabakatın derece-i istidat ve kabiliyetine ifâza-i nur, her bir asra ve her asırdaki her bir tabakaya kapısı küşâde, ve her birisini irzâ etmekle hasıl olan hârikulâde tazeliğiyle ihatasıdır.

Beşinci menba: Nakil cihetiyle ahbar-ı evvelîn ve âhirîn, hakaik-i gayb ve şehadet, serâir-i İlâhiye, revabıt-ı kevniyeye dâir hikâyâtıdır—ki, ne vâki, ne akıl ve mantık onu kabul etmese de, tekzip edememiş—kütüb-ü sabıkanın ittifakından musaddıkane, ihtilâfî yerlerde musahhihâne hikâyâtından neş’et eden ihbârât-ı sâdıkasıdır.

Önceki Sayfa  Sonraki Sayfa
ŞuââtDivan-ı Harb-i Örfî
Lügatler Dipnotlar Tüm Kitaplar Rumûz  

Lügatler

Geri

ahbar-ı evvelîn ve âhirîn : geçmiştekilerin ve gelecektekilerin haberleri
ahkâm : hükümler, esaslar
câmiiyet-i hârikulâde : olağanüstü kapsamlılık
cihet : yön
derece-i fehim ve edeb : anlayış ve edep seviyesi
derece-i istidat ve kabiliyet : beceri ve kabiliyet derecesi
desatir-i fıtrat : fıtrata, yaratılışa ait düsturlar, prensipler
desatir-i saadet-i dâreyn : dünya ve âhiret mutluluğunu sağlayacak düsturlar ve prensipler
ezvak-ı ârifîn : irfan sahiplerinin, İlâhî hakikatlere vakıf olanların aldığı mânevî zevkler
hakaik-i ahvâl : maddî ve mânevî âlemlerdeki hâllerin gerçek mahiyetleri, içyüzleri
hakaik-i gayb ve şehadet : görünmeyen ve görünen âlemlere ait gerçekler
hârikulâde : olağanüstü, hayranlık verici
hasıl olma : meydana gelme
hikâyât : hikâyeler, öyküler
hikmet-i teşriiye : Şeriata ait ve Rabbânî kanunların hikmeti
ıttırad : tertip ve düzen içinde olma
ifâza-i nur : nurla feyizlendirme ve nimetlendirme
ihata : kuşatıcılık, kapsama
ihbârât-ı sâdıka : içinde yanlış ihtimali bulunmayan doğru haberler
ihtilâfî yerler : üzerinde görüş birliğine varılamayan yerler
ihtimâlât : ihtimaller, olması mümkün olan şeyler
irzâ etme : razı etme
istiâb : içine alma, kapsamına alma
istiğrak : kapsamına alma, ihata etme
ittifak : görüş birliği, oy birliği
küşâde : açık
kütüb-ü sabıka : Kur’ân’dan önce gelen semâvî kitaplar
lâfız : ifade, kelime
makasıd : maksatlar, gayeler
menba : kaynak
mesalik-i fukahâ : fıkıh âlimlerinin meslekleri, tuttukları yollar
meşârib-i evliya : velîlerin meşrepleri, tasavvuf yolunda ortaya koydukları ve takip ettikleri yöntemler
mezâhib-i sâlikîn : hak yolda yürüyenlerin takip ettikleri mezhepler, yol ve yöntemler
musaddıkane : doğruluğunu onaylar bir şekilde
musahhihâne : hatâları ve yanlışları düzeltmek şeklinde
mutabakat : uygunluk
muvazenet : denge
münasip : uygun
müstahsen : güzel karşılanan, beğenilen
nazar-ı belâgat : belâgat ilmine göre
neş’et etme : doğma, meydana gelme
revabıt-ı hayat-ı içtimaiye : toplum hayatını sağlayan bağlar
revabıt-ı kevniye : kâinatla irtibatlı meseleler, kâinatla ilgili bağlar
sahih : doğru, sağlam, sağlıklı
serâir-i İlâhiye : İlâhî sırlar
şümul : kapsamlı ve kuşatıcı oluş
tabakat : tabakalar; toplumu meydana getiren tabakalar
tekzip etme : yalanlama
turuk-u mütekellimîn : kelâm âlimlerinin takip ettikleri yollar
ulûm-u İlâhiye : İlâhî ilimler
ulûm-u kevniye : kevnî ilimler, kâinat ve dünya ile ilgili ilimler
usûl-ü Arabiye : Arapça gramerinde geçerli olan temel kurallar
vâki : olmuş, meydana gelmiş
vâsi : geniş
vesâil-i terbiye : terbiye vesileleri, araçları
vücuh : yönler, farklı mânâlar

Geri