Ana Sayfa

Risale.mobi

Külliyat'da Ara

Beşinci Söz

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
اِنَّ اللهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا وَالَّذِينَ هُمْ مُحْسِنُونَ
1

NAMAZ KILMAK ve büyük günahları işlememek2 ne derece hakikî bir vazife-i insaniye ve ne kadar fıtrî, münasip bir netice-i hilkat-i beşeriye olduğunu görmek istersen, şu temsîlî hikâyeciğe bak, dinle:

Seferberlikte, bir taburda, biri muallem, vazifeperver, diğeri acemî, nefisperver iki asker beraber bulunuyordu. Vazifeperver nefer talime ve cihada dikkat eder, erzak ve tayınatını hiç düşünmezdi. Çünkü, anlamış ki, onu beslemek ve cihazatını vermek, hasta olsa tedavi etmek, hatta indelhâce lokmayı ağzına koymaya kadar devletin vazifesidir. Ve onun asıl vazifesi talim ve cihaddır. Fakat bazı erzak ve cihazat işlerinde işler. Kazan kaynatır, karavanayı yıkar, getirir. Ona sorulsa, “Ne yapıyorsun?” “Devletin angaryasını çekiyorum” der. Demiyor, “Nafakam için çalışıyorum.”

Diğer şikemperver ve acemi nefer ise, talime ve harbe dikkat etmezdi. “O devlet işidir, bana ne?” derdi. Daim nafakasını düşünüp onun peşinde dolaşır, taburu terk eder, çarşıya gider, alışveriş ederdi. Birgün, muallem arkadaşı ona dedi:

“Birader, asıl vazifen talim ve muharebedir. Sen onun için buraya getirilmişsin. Padişaha itimad et; o seni aç bırakmaz. O onun vazifesidir. Hem sen âciz ve fakirsin; her yerde kendini beslettiremezsin. Hem mücahede ve seferberlik zamanıdır. Hem sana âsidir der, ceza verirler. Evet, iki vazife peşimizde görünüyor. Biri padişahın vazifesidir; bazan biz onun angaryasını çekeriz ki, bizi beslemektir. Diğeri bizim vazifemizdir; padişah bize teshilât ile yardım eder ki, talim ve harptir.”

Sonraki Sayfa
Dördüncü SözAltıncı Söz
Lügatler Dipnotlar Tüm Kitaplar Sözler  Beşinci Söz  

Lügatler

Geri

âciz : güçsüz
angarya : karşılıksız gördürülen iş
âsi : isyankâr
birader : kardeş
cihad : savaş, harp
cihazat : cihazlar, âletler
daim : devamlı
erzak : rızıklar; yenilecek, içilecek şeyler
fıtrî : doğal
hakikî : asıl, gerçek
harp : savaş
indelhâce : ihtiyaç anında
itimad etmek : güvenmek
karavana : yemek kabı
muallem : öğrenim görmüş, eğitimli kişi
muharebe : savaş, harp
mücahede : cihad, savaş
münasip : uygun
Nafakam : geçim için gerekli şey
nefer : asker, er
nefisperver : nefsini seven
netice-i hilkat-i beşeriye : insanın yaratılış neticesi, gayesi
seferberlik : savaş hâli
şikemperver : midesine düşkün
tabur : bir askerî birlik
tâlim : eğitim
tayınat : erzak, yiyecekler
temsilî : kıyaslamalı benzetme şeklinde, analojik
teshilât : kolaylaştırmalar
vazife-i insaniye : insanlık görevi
vazifeperver : vazifesini seven, işine düşkün

Geri

Dipnotlar

Geri

1 : “Şüphesiz ki Allah takvâya sarılanlarla, iyilik yapan ve iyi kullukta bulunanlarla beraberdir.” Nahl Sûresi, 16:128.
2 : bk. Nisâ Sûresi, 4:31; Şûrâ Sûresi, 42:37; Necm Sûresi, 53:32

Geri